Kriengsak Chareonwongsak : Harvard Sustainable University

Kriengsak Chareonwongsak : ฮาร์วาร์ด มหาวิทยาลัยชั้นนำด้านความยั่งยืน

ศ.ดร เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์

นักวิชาการอาวุโส ศูนย์ศึกษาธุรกิจและรัฐบาล มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด

kriengsak@kriengsak.com, http:// www.kriengsak.com

ผลจากการสำรวจของเว็บไซต์ The College Sustainability Report Card ซึ่งได้ทำการสำรวจมหาวิทยาลัยและวิทยาลัยต่าง ๆ ทั่วสหรัฐอเมริกาและประเทศแคนาดาจำนวน 332 สถาบันในมิติด้านความยั่งยืนและสิ่งแวดล้อม ซึ่งได้ทำการสำรวจติดต่อกันมาเป็นประจำทุกปีตั้งแต่ปี ค.ศ. 2007 สำหรับในปี ค.ศ.2009 ฮาร์วาร์ดได้รับการประเมินให้มีคะแนนรวมอยู่ในระดับ A- ซึ่งจากจำนวนสถาบันที่ทำการสำรวจทั้งหมด มีเพียง 26 สถาบันเท่านั้นที่ได้รับคะแนนรวมในระดับดังกล่าวนี้

เกณฑ์การพิจารณาให้เกรดจะคำนวณจากหมวดใหญ่ 9 หมวด 48 ตัวชี้วัด อันประกอบไปด้วย หมวดการบริหารจัดการ หมวดการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมและพลังงาน หมวดอาหารและการนำกลับมาใช้ใหม่ หมวดอาคารสีเขียว หมวดการมีส่วนร่วมของนักศึกษา หมวดการขนส่ง หมวดความโปร่งใสในการบริหารจัดการทางด้านการเงิน หมวดการให้ความสำคัญในเรื่องการลงทุน และหมวดข้อตกลงของการเป็นหุ้นส่วน โดยข้อมูลทั้งหมดจะมาจากเหล่าผู้บริหารและนักศึกษาในสถาบันการศึกษาแห่งนั้น

ผลการประเมินพบว่า ฮาร์วาร์ดได้คะแนนในระดับ A อยู่ทั้งหมด 6 หมวดด้วยกัน โดยในบทความนี้ยกตัวอย่าง 3 หมวด อาทิ

• การบริหารจัดการ พิจารณาจากความพยายามในการขับเคลื่อนข้อตกลงร่วมกัน 3 ประการ ได้แก่ การกำหนดข้อปฏิบัติว่าด้วยความยั่งยืนและการตั้งเป้าหมายที่จะลดก๊าซเรือนกระจกในมหาวิทยาลัย โดยการจัดตั้งสำนักงานเพื่อความยั่งยืน (Office for Sustainability) เพื่อขับเคลื่อนงานดังกล่าว ปัจจุบันสำนักงานแห่งนี้ มีพนักงานประจำทั้งหมด 22 คน ไม่เพียงเท่านั้น มหาวิทยาลัยยังมีการระดมบุคลากรมากกว่า 130 คน ทั้งที่เป็นระดับผู้บริหาร พนักงาน คณาจารย์ และนักศึกษา เพื่อขับเคลื่อนกระบวนการปฏิบัติการลดก๊าซเรือนกระจกในมหาวิทยาลัยอย่างต่อเนื่อง โดยมีคณะที่ปรึกษาซึ่งเป็นกลุ่มนักศึกษาและคณาจารย์คอยตรวจสอบการทำงานดังกล่าวเป็นระยะ

• การเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมและพลังงาน พิจารณาจากการตั้งเป้าหมายที่จะลดก๊าซเรือนกระจกให้ได้ร้อยละ 30 ภายในปี ค.ศ. 2016 ซึ่งฮาร์วาร์ดให้การสนับสนุนและผลักดันให้เกิดโครงการทางด้านการอนุรักษ์และพัฒนามากกว่า 12 โครงการด้วยกัน รวมทั้งยังให้การสนับสนุนเงินทุนกู้ยืมสำหรับทำโครงการดังกล่าวเหล่านี้ หรือที่เรียกว่า เงินทุนกู้ยืมสู่วิทยาลัยสีเขียว (Green Campus Loan Fund) ให้กับหน่วยงานที่รับผิดชอบอีกด้วย นอกจากนั้น ฮาร์วาร์ดยังได้มีการติดตั้งแผงรับพลังงานแสงอาทิตย์จำนวนทั้งหมด 4 แผง แผงรับพลังงานแสงอาทิตย์เพื่อใช้สำหรับทำน้ำร้อนอีกจำนวน 3 แผง และติดตั้ง rooftop wind เมื่อไม่นานมานี้

• ด้านอาหารและการนำกลับมาใช้ใหม่ พิจารณาจากหน่วยงานของมหาวิทยาลัยที่ชื่อว่า Dining service ซึ่งได้ใช้งบประมาณกว่าร้อยละ 25 ในการซื้อผลผลิตตามฤดูกาลที่ผลิตโดยท้องถิ่น เพื่อใช้เป็นส่วนประกอบสำหรับการทำอาหาร นอกจากนี้ ฮาร์วาร์ดยังผลักดันให้มีการดำเนินโครงการทำปุ๋ยหมักที่ครอบคลุมกระบวนการทั้งก่อนและหลังการบริโภคอาหาร ตลอดจนขยะที่เกิดจากการจัดกิจกรรมพิเศษต่าง ๆ ขณะเดียวกัน ได้ดำเนินโครงการลดปริมาณของเสียที่แหล่งกำเนิด โดยจัดให้มีสถานที่สำหรับเก็บหรือสถานีรับบริจาคก่อนที่จะมีการเคลื่อนย้าย เพื่อนำไปดำเนินการตามกระบวนการหรือขั้นตอนอื่นต่อไป

ประยุกต์สู่ประเทศไทย

การพัฒนาสู่การเป็นมหาวิทยาลัยที่ยั่งยืนที่มีส่วนดูแลรักษาส่วนรวมและสิ่งแวดล้อม เป็นประเด็นที่มหาวิทยาลัยชั้นนำทั่วโลกต่างให้ความสำคัญ เพราะมิได้ส่งผลเฉพาะการบริหารทรัพยากรมหาวิทยาลัยที่มีประสิทธิภาพเท่านั้น แต่ยังมีส่วนสร้างและหล่อหลอมการมีทัศนคติเห็นแก่ส่วนรวมและดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมแก่บุคลากรและผู้เรียน ซึ่งเป็นประเด็นที่สังคมให้ความใส่ใจและสนใจมากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้ว

กระแสการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย มีการตื่นตัวมากขึ้น เนื่องด้วยสภาพความจำกัดและความเสื่อมโทรมทางทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม อีกทั้งการเปิดเสรีทางการค้าที่มีประเด็นด้านการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมเข้ามาเกี่ยวข้อง ส่งผลให้ประเทศไทยจำเป็นต้องดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

ผมเสนอว่า มหาวิทยาลัยไทย โดยเฉพาะกลุ่มมหาวิทยาลัยชั้นนำ ควรมีบทบาทเป็นตัวแบบและกระตุ้น ให้ภาคีอื่นและสังคมไทยภาพรวม พัฒนาสู่การเป็นองค์กรและสังคมที่ยั่งยืน อย่างไรก็ตาม การมุ่งพัฒนาด้านสิ่งแวดล้อมหรือสังคมที่ยั่งยืนไม่ได้เป็นเรื่องใหม่ในสังคมไทย และยุทธศาสตร์แผนงานการดำเนินการมีอยู่แล้ว ดังนั้นหากมหาวิทยาลัยจะมีบทบาทนี้ ควรกำหนดจุดยืนที่ชัดเจน บนจุดแกร่งของสถาบันการอุดมศึกษา กลุ่มมหาวิทยาลัยควรวางยุทธศาสตร์ดำเนินการร่วมกันอย่างเป็นระบบภายในกลุ่มมหาวิทยาลัย และขยายผลสู่ภาคีอื่น มีการพัฒนาโครงการต้นแบบที่กลุ่มภาคีอื่นจะสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ ฯลฯ โดยอาจเริ่มจากกลุ่มที่มหาวิทยาลัยค่อนข้างมีความสัมพันธ์หรือมีอิทธิพล เช่น สถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ชุมชน บริษัทหรือส่วนราชการที่อยู่รายล้อมรอบมหาวิทยาลัย เป็นต้น

Kriengsak Chareonwongsak : Resource for community

Kriengsak Chareonwongsak : ฮาร์วาร์ดสร้างสรรค์ใช้ประโยชน์ทรัพยากรของมหาวิทยาลัยเพื่อชุมชน

ศ.ดร เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์

นักวิชาการอาวุโส ศูนย์ศึกษาธุรกิจและรัฐบาล มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด

kriengsak@kriengsak.com, http:// www.kriengsak.com

ด้วยวิสัยทัศน์และข้อตกลงร่วมกันของผู้บริหารมหาวิทยาลัยที่ต้องการให้ฮาร์วาร์ด ใช้ประโยชน์จากอสังหาริมทรัพย์และทรัพย์สินของตนเองที่มีอยู่อย่างเกิดประโยชน์สูงสุด ตลอดจนมีส่วนในการให้บริการสังคมกับชุมชนที่อยู่บริเวณละแวกใกล้เคียงนั้น ล่าสุดจึงทำให้ฮาร์วาร์ดได้ริเริ่มดำเนินโครงการพัฒนาปรับปรุงอาคารที่เคยใช้เป็นโรงรถ บริเวณถนน Western Ave. ให้กลายเป็นลานเล่นสเก็ตน้ำแข็งในร่มขนาด 40  60 ฟุต และเปิดโอกาสให้ชุมชนในออลสตันได้เข้ามาใช้บริการ โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น ซึ่งลานเล่นสเก็ตน้ำแข็งดังกล่าวมีลักษณะพิเศษประการสำคัญที่น่าสนใจ คือ

• เป็นบริการที่เปิดให้ใช้ชั่วคราว ในช่วงระหว่างที่ทางมหาวิทยาลัยรอให้มีผู้เช่ารายใหม่เท่านั้น ซึ่งได้เปิดให้บริการอย่างเป็นทางการไปแล้วตั้งแต่วันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2553 ที่ผ่านมา ภายหลังจากที่มีการจัดงานเฉลิมฉลองการเปิดใช้สถานที่ดังกล่าวร่วมกันในวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2553 ซึ่งในครั้งนั้นมีผู้พักอาศัยในบริเวณออลสตันเข้าร่วมมากกว่า 100 คน สำหรับลานเล่นสเก็ตน้ำแข็งที่ฮาร์วาร์ดได้เปิดให้บริการในครั้งนี้ จะเปิดให้ใช้ในทุก ๆ วันศุกร์เวลาบ่าย 3 โมงถึง 2 ทุ่ม วันเสาร์เวลา 10 โมงเช้าถึง 2 ทุ่ม และวันอาทิตย์เวลา 10 โมงเช้าถึง 6 โมงเย็น เรื่อยไปจนถึงวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2553 นอกจากนี้ ยังจัดให้มีการให้บริการพิเศษในวันสำคัญต่าง ๆ ได้แก่ วัน Martin Luther King Jr. ซึ่งจะเปิดให้บริการตั้งแต่เวลา 10 โมงเช้าถึง 2 ทุ่ม และช่วงสัปดาห์ปิดภาคการศึกษาของโรงเรียนในเมืองบอสตัน ระหว่างวันที่ 15 – 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 ตั้งแต่เวลา 10 โมงเช้าถึง 2 ทุ่มอีกด้วย

• ส่งเสริมการใช้เวลาของครอบครัวและชุมชน ในแต่ละวันลานเล่นสเก็ตน้ำแข็งแห่งนี้ จะมีครอบครัวและคนในชุมชนทุกเพศทุกวัยที่อาศัยอยู่ในบริเวณออลสตันเข้ามาใช้บริการเป็นจำนวนมาก จนอาจจะเรียกได้ว่าเป็นแหล่งพบปะและใช้เวลาร่วมกันแห่งใหม่ที่ผู้ใช้บริการต่างมีความรู้สึกพึงพอใจ เนื่องจากกิจกรรมที่นี่ถูกออกแบบให้มีความน่าดึงดูดใจ เหมาะสม สามารถรองรับคนได้ทุกเพศทุกวัย ท่ามกลางสภาพบรรยากาศที่เป็นกันเอง ซึ่งช่วยส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างคนในครอบครัวและชุมชนเป็นอย่างมาก อาทิ ในช่วงเวลากลางคืนเมื่ออากาศเริ่มเย็น หลาย ๆ ครอบครัวอาจจะเลือกนั่งดื่มเครื่องดื่มร้อน ๆ และเล่นจับฉลาก โดยมีตั๋วกีฬาและเสื้อกีฬาของฮาร์วาร์ดเป็นรางวัล ซึ่งตั๋วกีฬาเหล่านี้เป็นตั๋วกีฬาที่ไม่สามารถหาได้ที่ไหนนอกจากที่นี่เท่านั้น

• จัดให้มีบริการอำนวยความสะดวกอื่นๆ ในที่นี้ได้แก่ บริการยืม-คืนรองเท้าสเก็ต เพื่อเป็นบริการเสริมให้กับผู้ใช้บริการที่ไม่มีรองเท้าสเก็ตเป็นของตนเอง โดยผู้ใช้ไม่ต้องเสียค่าบริการใด ๆ ทั้งสิ้น แต่จะใช้หลักการผู้ที่มาก่อนจะได้ก่อน เนื่องจากรองเท้ามีจำนวนจำกัด เป็นต้น

ประยุกต์สู่ประเทศไทย

จากตัวอย่างของฮาร์วาร์ดกับการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรในเชิงสร้างสรรค์ ซึ่งทุกแห่งมหาวิทยาลัยทั่วโลกสามารถดำเนินกิจการดังนี้ได้ เพราะทรัพยากรของมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ยังมีจำนวนมากที่สามารถเพิ่มการใช้ประโยชน์ได้ หากมีการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรเหล่านี้ โดยผนวกการคิดนอกกรอบ จะทำให้เกิดการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรได้หลากหลายรูปแบบ เช่น การใช้ประโยชน์จากสนามกีฬาต่าง ๆ ให้ชุมชนร่วมใช้ประโยชน์ การใช้อาคารหรือห้องประชุมสำหรับทำกิจกรรมต่าง ๆ หรือแม้แต่เปิดกว้างให้สามารถใช้สวนสาธารณะของมหาวิทยาลัยในการทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ตลอดปี โดยอาจให้นักศึกษา คณาจารย์หรือบุคลากรของมหาวิทยาลัยมีส่วนร่วมทำกิจกรรม เช่น การสร้างงานอาสาสมัครต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ การให้เอกชนเข้าใช้สถานที่ เพื่อเพิ่มรายได้นอกงบประมาณเข้ามหาวิทยาลัย

แนวทางการดำเนินการ อาจเปิดช่องให้กลุ่มประชาคมมหาวิทยาลัย ทั้งคณาจารย์ นักศึกษาและบุคลากร เสนอความคิดเห็นในการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรของคณะต่าง ๆ อาจเป็นการนำเสนอโครงการประกวด การศึกษาการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรมหาวิทยาลัยจากมหาวิทยาลัยในต่างประเทศ เป็นต้น โดยมีระบบการประเมินความเป็นไปได้ของโครงการ และประการสำคัญคือมีกลุ่มผู้ประเมินโครงการที่มีแนวคิดสมัยใหม่หรือมีทัศนคติที่เปิดกว้างในการบริหารทรัพยากร

Kriengsak Chareonwongsak : Harvard cooperation with Boston

Kreingsak Chareonwongsak : ฮาร์วาร์ดจับมือกับเมืองบอสตันจัดตั้งกองทุนพัฒนาชุมชน

ศ.ดร เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์

นักวิชาการอาวุโส ศูนย์ศึกษาธุรกิจและรัฐบาล มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด

kriengsak@kriengsak.com, http:// http://www.kriengsak.com/

ปี ค.ศ. 2009 ที่ผ่านมา ฮาร์วาร์ดได้ร่วมมือกับเมืองบอสตันจัดตั้งกองทุนที่เรียกว่า Harvard Allston Partnership Fund ขึ้น เพื่อสนับสนุนกิจกรรมการพัฒนาชุมชนในเขตออลสตันร่วมกัน โดยกองทุนดังกล่าวจะจัดสรรเงินสนับสนุนให้กับสมาชิกชุมชน กลุ่มหรือองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร เพื่อนำไปใช้สำหรับดำเนินกิจกรรมทางด้านการพัฒนาปรับปรุงชุมชนย่านที่อยู่อาศัย การทำนุบำรุงศิลปะวัฒนธรรม และโครงการทางด้านการศึกษา บริเวณพื้นที่ชุมชนออลสตันเหนือและไบรท์ตันเหนือ เป็นจำนวนเงินทั้งสิ้น 100,000 เหรียญสหรัฐฯ ต่อปี ต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 5 ปี นับตั้งแต่ ปี ค.ศ. 2009 เป็นต้นไป ซึ่งในจำนวนนี้จะแบ่งเงินทุนสนับสนุนออกเป็น 2 กลุ่มด้วยกัน ได้แก่ กลุ่มที่ไม่เกิน 5,000 เหรียญสหรัฐฯ และกลุ่มที่อยู่ระหว่าง 5,000 – 25,000 เหรียญสหรัฐฯ

ช่วงปี ค.ศ.2009 ที่ผ่านมา กองทุน Harvard Allston Partnership Fund ได้เปิดรับสมัครทั้งหมด 2 รอบ ซึ่งรอบแรกได้มีการประกาศผลไปแล้วเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน ค.ศ. 2009 ที่ผ่านมา มีองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรท้องถิ่นที่ได้รับคัดเลือกทั้งหมด 6 องค์กร ในบทความนี้จึงขอยกตัวอย่างโครงการที่ได้รับการคัดเลือกบางส่วน เพื่อเป็นตัวอย่างให้กับมหาวิทยาลัยไทยในการนำไปประยุกต์ใช้ ได้แก่

• โครงการ Allston Brighton Arts Bridge เป็นโครงการใหม่ที่จัดขึ้น เพื่อให้ความรู้กับเยาวชนในบริเวณพื้นที่ออลสตันและไบรท์ตัน เป็นการบอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับชุมชนของพวกเขา ผ่านทางการแสดงผลงานศิลปะด้วยสื่อแบบดั้งเดิมและการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ซึ่งโครงการดังกล่าวนี้ได้รับเงินทุนสนับสนุนจากกองทุน Harvard Allston Partnership Fund เป็นจำนวนทั้งสิ้น 20,000 เหรียญสหรัฐฯ เพื่อใช้สำหรับเป็นค่าใช้จ่ายในการจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการที่เรียกว่า My Allston/Brighton ให้กับกลุ่มเยาวชนจำนวน 15 คน โดยมีผู้อำนวยการสร้างและผู้กำกับการแสดงภาพยนตร์ นักแสดง นักดนตรีที่มากความสามารถ ตลอดจนนักศึกษาฮาร์วาร์ดทั้งหมดจาก Graduate School of Education Arts in Education program มาร่วมให้ความรู้ ซึ่งเยาวชนที่เข้าร่วมโครงการนี้จะได้เรียนรู้ถึงวิธีการผลิตผลงานศิลปะที่เกี่ยวกับชุมชนของพวกเขา และผลงานดังกล่าวจะถูกเผยแพร่ให้กับสาธารณะชนต่อไป

• โครงการ Allston/Brighton Baby เป็นโครงการแจกผ้าอ้อมและประสานงานแลกเปลี่ยนเสื้อผ้าเด็กทารกและของเล่น ให้แก่ครอบครัวที่อาศัยอยู่ในบริเวณพื้นที่ออลสตันและไบรท์ตัน ซึ่งโครงการดังกล่าวได้รับเงินทุนสนับสนุนจากกองทุน Harvard Allston Partnership Fund เป็นจำนวนทั้งสิ้น 5,000 เหรียญสหรัฐฯ เพื่อใช้สำหรับเป็นค่าใช้จ่ายในการซื้อผ้าอ้อมให้กับครอบครัวที่มีเด็กทารกทั้งหมดประมาณ 90 ครอบครัว ซึ่งใช้บริการดังกล่าวนี้ในแต่ละเดือน โครงการ Allston/Brighton Baby มีเป้าหมายหลักเพื่อกระตุ้นให้คนในชุมชนเกิดสำนึกร่วมแห่งความเป็นชุมชน โดยผ่านทางการสร้างพื้นที่ให้แต่ละครอบครัวได้มีส่วนในการช่วยเหลือกันและกัน

• โครงการ The Fishing Academy (TFA) กองทุน Harvard Allston Partnership Fund ได้ให้เงินทุนสนับสนุนจำนวน 20,000 เหรียญสหรัฐฯ กับองค์กร TFA องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่มีเป้าหมายเพื่อช่วยป้องกันและแก้ไขปัญหาเด็กจรจัด ปัญหายาเสพติด และปัญหาความรุนแรงที่อาจจะเกิดขึ้นกับกลุ่มเยาวชน โดยการจัดกิจกรรมให้คำปรึกษาและสอนวิธีตกปลาให้กับกลุ่มเยาวชนเหล่านี้ เพื่อให้พวกเขาได้ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ ซึ่งเงินทุนสนับสนุนที่ได้รับดังกล่าวได้ถูกนำไปใช้เป็นค่าใช้จ่ายสำหรับการจัดกิจกรรมภาคฤดูร้อน การท่องเที่ยวสุดสัปดาห์และกิจกรรมอื่นขององค์กรในช่วงปีที่ผ่านมา กิจกรรมที่จัดขึ้น ช่วยเปิดโอกาสและโลกทัศน์ใหม่ในการใช้ชีวิตอย่างสมคุณค่ามีความสุขให้เยาวชนที่เข้าร่วมมากกว่า 400 คน

ประยุกต์สู่ประเทศไทย บทบาทมหาวิทยาลัยกับการพัฒนาชุมชน เป็นประเด็นที่ไม่เพียงแต่จะมีส่วนช่วยคนในชุมชน แต่ยังจะมีส่วนในการพัฒนาบุคลากร นักศึกษา และคณาจารย์ในมหาวิทยาลัยด้านการมีจิตสาธารณะ และเป็นตัวแบบสำคัญให้สังคมในการพัฒนาส่วนรวม ซึ่งการสร้างความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยกับชุมชนมีหลายรูปแบบ อาจเป็นการจับมือร่วมกับเมืองดังที่ฮาร์วาร์ดทำ หรือเป็นโครงการที่มหาวิทยาลัยจัดทำขึ้นเองหรือร่วมมือกับภาคีอื่น เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม ลักษณะหลักของการสร้างความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยกับชุมชน ผมเสนอไว้ 4 ประเด็นสำคัญ ดังนี้

• กำหนดกิจกรรมที่สอดรับความต้องการและพฤติกรรมกลุ่มเป้าหมาย การจัดกิจกรรมหรือโครงการความร่วมมือใด ๆ จำเป็นต้องเริ่มจากการสำรวจความต้องการ และความจำเป็นของชุมชน รวมถึงการศึกษาเชิงพฤติกรรมของกลุ่มคนในชุมชนนั้น เพื่อนำมาประกอบการจัดกิจกรรมได้ตามวัตถุประสงค์ เช่น การจัดกิจกรรมสำหรับวัยรุ่นที่เป็นแม่ลูกอ่อน ต้องมีการศึกษาเชิงพฤติกรรมและความต้องการของคนกลุ่มนี้ที่ชัดเจน เพื่อสามารถจัดกิจกรรมได้สอดคล้องความต้องการและได้รับความร่วมมือจากกลุ่มเป้าหมายเป็นอย่างดี

• ช่วยให้ชุมชนช่วยเหลือตนเองได้ ผมพูดเสมอว่า “พยายามสอนคนให้จับปลาเป็น ไม่ใช่ยื่นปลาให้เขากิน” เพื่อในอนาคตเขาจะได้สามารถหาเลี้ยงปากท้อง หรือดูแลตนเองได้ ดังนั้นกิจกรรมบางอย่างควรเป็นกิจกรรมสนับสนุนการช่วยเหลือตนเองของชุมชน เช่น อาจเป็นกิจกรรมการฝึกอาชีพ การพัฒนาผู้เลี้ยงเด็กหรือดูแลผู้สูงอายุในชุมชน การให้การศึกษาหรือเรียนรู้ เป็นต้น

• พัฒนาเครือข่ายความร่วมมืออย่างเป็นระบบ ที่ผ่านมาเครือข่ายความร่วมมือต่าง ๆ มักล่มในเวลาอันสั้น หรือไม่สามารถดำเนินการต่อไปได้ เนื่องด้วยการขาดการให้ความสำคัญและการวางระบบการจัดการเครือข่าย ทั้งด้านการจัดตั้งเครือข่าย การบริหารจัดการเครือข่าย และการธำรงเครือข่าย สามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ในหนังสือที่ผมเขียนไว้ ชื่อ “การจัดการเครือข่ายปฏิรูปการศึกษา” เป็นการสรุปแนวคิดและแนวทางพัฒนาเครือข่ายอย่างมีหลักการ และเป็นระบบ จึงจะสามารถพัฒนาความร่วมมือระหว่างภาคส่วนมหาวิทยาลัยกับชุมชนได้อย่างเกิดผลและยั่งยืน

• เป็นสะพานเชื่อมภาคีอื่นเข้าร่วม มหาวิทยาลัยควรเป็นแกนนำในการเชื่อมภาคีอื่นเข้าร่วมพัฒนาชุมชน เนื่องด้วยมหาวิทยาลัย มีศักยภาพทั้งด้านความน่าเชื่อถือ องค์ความรู้ เครือข่ายเทคโนโลยี การมีคณาจารย์ นักศึกษา หรือบุคลากรที่จะมาเป็นอาสาสมัคร ที่จะเป็นจุดเชื่อมหรือเป็นหัวเรี่ยวหัวแรงในการนำภาคีอื่นมีส่วนร่วมจากภาคีต่าง ๆ ในสังคมที่อยู่ร่วมกัน ในการช่วยผู้ด้อยโอกาสกว่า อันเป็นการพัฒนาทั้งชุมชนและสังคมสู่ความยั่งยืน

Kriengsak Chareonwongsak : Harvard Help in Heti

Kriengsak Chareonwongsak : ฮาร์วาร์ดระดมสรรพกำลังช่วยสถานการณ์ภัยพิบัติในเฮติ

ศ.ดร เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์

นักวิชาการอาวุโส ศูนย์ศึกษาธุรกิจและรัฐบาล มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด

kriengsak@kriengsak.com, http:// www.kriengsak.com

หลังการเกิดเหตุแผ่นดินไหวครั้งรุนแรงในประเทศเฮติ เมื่อวันอังคารที่ 12 มกราคม ค.ศ. 2010 ที่ผ่านมา ประชาคมฮาร์วาร์ดไม่ได้นิ่งนอนใจแต่ได้ดำเนินการให้ความช่วยเหลือกับผู้ประสบภัยในพื้นที่ดังกล่าว ตั้งแต่ระดับผู้บริหาร นักศึกษา คณาจารย์ และพนักงานมหาวิทยาลัย โดยตระหนักว่าสถานการณ์ภัยพิบัติที่เกิดขึ้นนี้เป็นความรับผิดชอบอย่างหนึ่งของมหาวิทยาลัยในการให้ความช่วยเหลืออย่างจริงจัง กิจกรรมการช่วยเหลือดังกล่าวได้เริ่มต้นขึ้นตั้งแต่วันที่ 13 มกราคม ค.ศ. 2010 เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน ประกอบด้วย

• การระดมเงินบริจาค ฮาร์วาร์ดได้จัดตั้งกองทุนเฉพาะสำหรับนำไปช่วยเหลือผู้ประสบภัยโดยตรง ซึ่งในที่นี้ได้เปิดโอกาสให้คณาจารย์ นักศึกษา และพนักงานมหาวิทยาลัยที่มีความต้องการ แต่ไม่สามารถเข้าไปให้ความช่วยเหลือในพื้นที่ ได้มีช่องทางในการแสดงออก รวมทั้งทางมหาวิทยาลัย ยังได้อำนวยความสะดวกให้กลุ่มคนเหล่านี้ โดยการช่วยรวบรวมรายชื่อองค์กรสาธารณประโยชน์ที่เปิดรับเงินบริจาคแบบออนไลน์ เพื่อนำไปใช้ตามวัตถุประสงค์ดังกล่าว ลงในเว็บไซต์ของมหาวิทยาลัยให้อีกด้วย

• การส่งบุคลากรและร่วมมือกับองค์กรในเครือข่าย วิทยาลัยแพทยศาสตร์แห่งฮาร์วาร์ด (Harvard Medical School) ได้ส่งแพทย์เดินทางไปเข้าไปในประเทศเฮติทันทีหลังจากการเกิดเหตุภัยพิบัติ 1 วัน อีกทั้งยังมีบุคลากรทางการแพทย์อื่นเดินทางไปร่วมสมทบด้วย เพื่อให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยในพื้นที่ Central Plateau ร่วมกับเจ้าหน้าที่ของ Partners In Health องค์กรมนุษยธรรมด้านการแพทย์ในเครือฮาร์วาร์ด ขณะเดียวกันศูนย์วิจัยและวิชาการทางด้านมนุษยธรรมของฮาร์วาร์ด หรือ Harvard Humanitarian Initiative ได้ทำงานให้การสนับสนุนข้อมูลที่จำเป็นกับหน่วยงานหุ้นส่วนอื่น ๆ ในฮาร์วาร์ด, องค์กร Partners In Health, โรงพยาบาลกลางแมสซาชูเชตส์, โรงพยาบาลบริกแฮมแอนด์วีเมนส์ เมืองบอสตัน เพื่อดำเนินการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัย หลังจากที่ได้ประเมินสถานการณ์ความจำเป็นของเฮติแล้ว

• การผนึกกำลังขององค์กรนักศึกษาในมหาวิทยาลัย จัดแสดงคอนเสิร์ตการกุศล เพื่อกระตุ่นความห่วงใยและระดมเงินบริจาคจากกลุ่มนักศึกษาในมหาวิทยาลัยและชุมชนฮาร์วาร์ด ตัวอย่างขององค์กรดังกล่าวเหล่านี้ ได้แก่ Harvard Caribbean Club, Harvard African Students Association, Harvard Haitian Alliance, Kuumba Singers of Harvard College, Harvard South Asian Men’s Collective และ Harvard Undergraduate Council เป็นต้น

ประยุกต์สู่มหาวิทยาลัยประเทศไทย

จากสภาพการณ์ดังกล่าว ฮาร์วาร์ดได้ใช้สถานการณ์ปัจจุบันที่เป็นเหตุการณ์ฉุกเฉินในระดับโลก ในการมีส่วนร่วมกระตุ้นและมีส่วนร่วมในการช่วยเหลือผู้อื่นของประชาคมฮาร์วาร์ด โดยมีกลไกในการดำเนินกิจกรรมจากหลากหลายกลุ่ม หลายคณะและหลากหลายช่องทาง นับเป็นการใช้ประโยชน์จากสถานการณ์ในการพัฒนาการปลูกจิตสำนึกและการลงมือร่วมการทำกิจกรรมสาธารณประโยชน์

มหาวิทยาลัยควรสนับสนุนให้ประชาคมมหาวิทยาลัยทำกิจกรรมการส่งเสริมจิตสาธารณะอย่างกว้างขวางเมื่อมีสถานการณ์ฉุกเฉินที่มีความร้ายแรงทั้งในและต่างประเทศ เพื่อเป็นการปลูกจิตสำนึกที่แสดงออกเป็นรูปธรรมในการมีความห่วงใยสังคมและการช่วยเหลือผู้ที่ประสบปัญหา

นอกจากนั้น มหาวิทยาลัยควรมีการพัฒนากลไกและช่องทางที่เป็นรูปธรรมและมีการดำเนินการต่อเนื่อง ในการให้ประชาคมมหาวิทยาลัยได้แสดงออกและมีส่วนร่วมทำดีเพื่อผู้อื่นแม้ในสถานการณ์ปกติ ทั้งการบริจาคด้วยทรัพสินเงินทอง และการบริจาคเวลาและแรงกายด้วย การส่งเสริมการบริจาคเวลาและความสามารถเพื่อช่วยเหลือผู้อื่นจะทำให้ผู้เข้าร่วมมีประสบการณ์ชีวิตความเป็นอยู่ของผู้อื่น ซึ่งสามารถสร้างจิตสาธารณะได้มากกว่าการบริจาคแค่เงินทอง ดังเช่น โครงการกองทุนเวลาเพื่อสังคมที่ผมได้จัดตั้งขึ้นมาได้หลายสิบปีแล้วที่มีการพัฒนากิจกรรมอาสาสมัครที่หลากหลาย มีการดำเนินการอย่างกว้างขวาง โดยมีองค์กรทำงานอย่างเป็นทางการและไม่เป็นทางการเป็นจำนวนมาก มีการพัฒนาการดำเนินกิจกรรมอาสาสมัครอย่างเป็นระบบ มีการจับคู่ระหว่างผู้ต้องการความช่วยเหลือและผู้สนใจหรือต้องการให้ความช่วยเหลือในรูปแบบต่าง ๆ ประการสำคัญควรมีระบบการประเมินและพัฒนากิจกรรมต่อเนื่อง เพื่อให้กิจกรรมดังกล่าวเป็นที่สนใจและมีอาสาสมัครมาร่วมในโครงการมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง

Kriengsak Chareonwongsak: example of qulified teaching in Harvard 2

Kriengsak Chareonwongsak  ฮาร์วาร์ดกับการพัฒนาคุณภาพผู้สอน (2)

 

 

ศ.ดร เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์

นักวิชาการอาวุโส ศูนย์ศึกษาธุรกิจและรัฐบาล มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด

kriengsak@kriengsak.com, http:// www.kriengsak.com

 

ต่อเนื่องจากบทความในสัปดาห์ที่ผ่านมาที่กล่าวถึง ตัวอย่างบริการเพื่อการพัฒนาคุณภาพการสอนในฮาร์วาร์ดที่ ศูนย์เดเร็ค บ็อก เพื่อการพัฒนาการสอนและการเรียนรู้ (Derek Bok Center for Teaching and Learning) ศูนย์ฯ นี้ ยังมีกิจกรรมช่วยพัฒนาคุณภาพผู้สอนและการสอน ซึ่งมีความน่าสนใจในหลายประการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการประยุกต์ใช้วิธีการที่หลากหลาย เพื่อช่วยพัฒนาผู้สอนให้มีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะที่จำเป็นเกี่ยวกับการสอน อาทิ

 

• การประเมินผลและให้ประกาศนียบัตรทางด้านการสอน หรือที่เรียกว่า Certificates of Distinction and Derek C. Bok Awards โดยศูนย์ฯ จะใช้แบบประเมินที่เรียกว่า Q evaluation เพื่อประเมินการสอนของคณาจารย์ ผู้ช่วยสอน ผู้บรรยาย และวิทยากรพิเศษที่สอนในแต่ละภาคการศึกษา ซึ่งคณาจารย์ ผู้ช่วยสอน ผู้บรรยาย และวิทยากรพิเศษที่จะได้รับรางวัลดังกล่าวนี้ ทางศูนย์ฯ กำหนดให้จะต้องได้คะแนนการประเมินตั้งแต่ 4.5 ขึ้นไปจากคะแนนเต็มทั้งหมด 5 คะแนน โดยในช่วงสิ้นสุดภาคการศึกษาของแต่ละภาคการศึกษา ศูนย์ฯ จะส่งแบบประเมิน Q evaluation นี้ไปให้นักศึกษากรอกทาง e – mail หลังจากนั้นจึงนำมารวบรวม สรุปผล และให้ประกาศนียบัตรต่อไป
• การให้เงินรางวัลจำนวน 1,000 เหรียญสหรัฐฯ หรือที่เรียกว่า Derek C. Bok Award for Excellence in Graduate Student Teaching of Undergraduates โดยศูนย์ฯ จะให้กับผู้ช่วยสอนที่สอนในวิทยาลัยศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ (Graduate School of Arts and Sciences) จำนวน 5 คนเป็นประจำทุกปี ซึ่งแต่ละภาควิชาในวิทยาลัยดังกล่าวนี้ จะเป็นผู้นำเสนอรายชื่อผู้ช่วยสอนที่มีคุณสมบัติเหมาะสม และส่งให้ทางศูนย์ฯ พิจารณาคัดเลือกอีกครั้ง
• การจัดประชุมสัมมนาอภิปรายแลกเปลี่ยนระหว่างกัน หรือ Christensen discussion seminar ศูนย์ฯ จะจัดให้มีการประชุมสัมมนา 10 สัปดาห์ขึ้นในทุกช่วงฤดูใบไม้ร่วงของทุกปี เพื่อให้คณาจารย์และผู้ช่วยสอนได้มีโอกาสในการอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับการสอนร่วมกัน ซึ่งการสัมมนาดังกล่าวจะใช้กรณีศึกษาจากชั้นเรียนจริง มีการสำรวจสภาพปัญหาในห้องเรียน การทดสอบปัจจัยที่อาจเป็นอุปสรรคปัญหาเฉพาะหน้า และทางเลือกของอาจารย์ผู้สอนในการกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้ ในแต่ละปีมีอาจารย์ผู้สอนจากหลากหลายสาขาวิชาเข้าร่วมการสัมมนาที่จัดขึ้นนี้กว่า 30 คน
• การจัดสัมมนาเกี่ยวกับเว็บช่วยสอน โดยมาจากความร่วมมือกันระหว่างศูนย์เดเร็ค บ็อก และกลุ่มเทคโนโลยีทางวิชาการ การสัมมนาที่จัดขึ้นนี้มิได้มีเป้าหมายเพียงแค่การปรับปรุงวิธีการสอนด้วยเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมไปถึงนวัตกรรมทางด้านศิลปะและวิธีการสอนทั่ว ๆ ไปอีกด้วย เทคโนโลยีถือได้ว่าเป็นประเด็นสำคัญของนวัตกรรมทางด้านการสอนในปัจจุบัน ซึ่งศูนย์ฯ ค่อนข้างให้ความสำคัญเป็นอย่างมาก
• การประชุมพัฒนาการสอนให้คณาจารย์ใหม่ เป็นกิจกรรมที่จัดขึ้นเพื่อให้คำแนะนำทางด้านการสอนกับคณาจารย์ใหม่โดยเฉพาะ เริ่มต้นขึ้นครั้งแรกในช่วงฤดูร้อน ปี ค.ศ. 2004 หลังจากนั้นได้จัดให้มีการประชุมแบบหลายวันติดต่อกันในช่วงระหว่างเดือนสิงหาคมและกันยายนเป็นประจำทุกปี ในแต่ละปีมีคณาจารย์ใหม่ที่สนใจเข้าร่วมเป็นจำนวนมาก

 

นักแสดงของศูนย์เดเร็ค บ็อก หรือ Bok Center Players กลุ่มละครใหม่ที่เพิ่งดำเนินการจัดตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 2007 ที่ผ่านมา เพื่อเชื่อมโยงการแสดงเข้ากับการอภิปรายถกเถียงกันในประเด็นที่เกี่ยวกับศิลปะและวิธีการสอนที่มีความสลับซับซ้อนและประเด็นทางวิชาการอื่น ๆ สำหรับเป้าหมายสูงสุดของนักแสดงกลุ่มนี้ คือ การทำให้เกิดความเท่าเทียมกันเชิงวิชาการที่ทุกคนสามารถเข้ามามีส่วนร่วมได้ การผลักดันให้เกิดการปรับปรุงในเรื่องคุณภาพการสอน การเรียนรู้ และเป็นห้องปฏิบัติการแห่งประสบการณ์ที่ผู้ชมสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ในชีวิตจริง การแสดงของนักแสดงศูนย์เดเร็ค บ็อกนี้จะประกอบไปด้วย 4 ส่วนด้วยกัน ได้แก่ การแสดงสั้น ๆ ประมาณ 10 – 20 นาที หลังจากนั้นจึงเปิดโอกาสให้ผู้ชมได้ปฎิสัมพันธ์กับนักแสดงหรือถามคำถาม ตามมาด้วยการอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับผู้ชมเกี่ยวกับสิ่งที่พวกเขาเห็นในการแสดงนั้น ๆ สุดท้ายนำเสนอบทบาทสมมติ 1 หรือ 2 ตอนสั้น ๆ จากการแสดง แล้วให้ผู้ชมเสนอพฤติกรรมใหม่ โดยมีเป้าหมายเพื่อการพัฒนาคุณภาพการสอน

 

ประยุกต์สู่มหาวิทยาลัยไทย

 

ดังข้างต้นจะเห็นได้ว่า ฮาร์วาร์ดได้ประยุกต์ใช้วิธีการที่หลากหลายในการพัฒนาคุณภาพการสอนของคณาจารย์ ซึ่งมหาวิทยาลัยไทยเอง ควรมีระบบการพัฒนาคุณภาพการสอนคณาจารย์ที่หลากหลายและเหมาะสมกับคณาจารย์กลุ่มต่างๆ เช่น คณาจารย์เข้าใหม่ คณาจารย์จากภายนอก และคณาจารย์ประจำ ซึ่งควรมีการจัดทำการสำรวจปัญหาหรือความต้องการของคณาจารย์ในการพัฒนาการสอน การใช้วิธีการให้คณาจารย์หรือนักศึกษาเสนอแนวทางหรือโครงการพัฒนาคุณภาพการสอนของคณาจารย์ การจัดทำโครงการนำร่องในบางคณะหรือบางส่วนของมหาวิทยาลัย การประเมินความเป็นไปได้และผลจากการพัฒนาโครงการ รวมถึงการพัฒนาระบบการประเมินคุณภาพการสอนของคณาจารย์ที่มีความน่าเชื่อถือและถูกต้องให้ได้มากที่สุด เป็นต้น ซึ่งจะส่งผลต่อการพัฒนาและดึงศักยภาพคณาจารย์ในระบบ ได้ใช้ความรู้ความสามารถอย่างเต็มประสิทธิภาพ อีกทั้งยังไม่ได้มีส่วนในการพัฒนาคุณภาพคณาจารย์ที่อยู่ในระบบเท่านั้น แต่ยังจะเป็นส่วนดึงดูดคณาจารย์เก่งที่มีความรู้ความสามารถเข้าสู่มหาวิทยาลัยได้ด้วย อันเป็นปัจจัยสำคัญในการเพิ่มคุณภาพและชื่อเสียงของมหาวิทยาลัย

 

Kriengsak Chareonwongsak : example of qulified teaching in Harvard

ตัวอย่างบริการเพื่อพัฒนาคุณภาพการสอนในฮาร์วาร์ด

คุณภาพการสอนเป็นหัวใจสำคัญของการจัดการศึกษาในฮาร์วาร์ด ซึ่งผู้บริหารมหาวิทยาลัยในแต่ละยุคแต่ละสมัยต่างให้ความสำคัญมาโดยตลอด เห็นได้จากการจัดให้มีโปรแกรมอบรมการสอนและกิจกรรมพัฒนาผู้สอนที่มีความหลากหลายอยู่เป็นจำนวนมาก ไม่เฉพาะเพียงแค่กลุ่มคณาจารย์ของมหาวิทยาลัยเท่านั้น แต่ในที่นี้ยังครอบคลุมไปถึงกลุ่มวิทยากรรับเชิญ ผู้ช่วยในวิชาที่เรียน (Course Assistance (CA) ผู้สอนที่เป็นบุคคลภายนอกในการสอนระดับบัณฑิตศึกษา (Graduate student teaching fellows (TFs)) และผู้ช่วยสอนอื่น ๆ (teaching assistants) ควบคู่ไปกับการจัดหาและจัดเตรียมทรัพยากรที่สำคัญจำเป็น ซึ่งช่วยทำให้การสอนมีคุณภาพและมีประสิทธิภาพมากขึ้นอีกด้วย

Kriengsak Chareonwongsak : renovate the public park in Harvard

Kriengsak Chareonwongsak :ฮาร์วาร์ดพัฒนาสวนสาธารณะแหล่งเรียนรู้ที่ชุมชนมีส่วนร่วม

ในช่วงที่ผ่านมา ฮาร์วาร์ดได้ร่วมมือกับชุมชนเขตออลสตันและเมืองบอสตันวางแผนสร้างสวนสาธารณะแห่งใหม่ เพื่อช่วยส่งเสริมการเรียนรู้นอกห้องเรียนให้กลุ่มนักศึกษาและประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ละแวกใกล้เคียง โดยสวนสาธารณะดังกล่าวนี้จะใช้ประโยชน์จากพื้นที่ว่างบริเวณด้านหลัง Honan - Allston Branch ของห้องสมุดประชาชนเมืองบอสตัน ซึ่งมีพื้นที่ทั้งหมดถึง 1.74 เอเคอร์ เพื่อนำมาพัฒนาปรับปรุงให้กลายเป็นสวนสาธารณะแห่งใหม่ที่มีความเงียบสงบ มีความเขียวขจี และเต็มไปด้วยต้นไม้ผลัดใบพันธ์พื้นเมืองหลากหลายชนิด ลักษณะเด่นของสวนสาธารณะแห่งนี้คือ

Kriengsak Chareonwognsak : Prof. Kriengsak Chareonwongsak Meeting parent in Harvard

การจัดกิจกรรมวันหยุดสุดสัปดาห์สำหรับผู้ปกครองของนักศึกษาปี 1 (Freshman Parents weekend) เป็นประเพณีที่ฮาร์วาร์ดได้จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี โดยมีเป้าหมายหรือวัตถุประสงค์หลัก เพื่อทำให้เกิดการเชื่อมโยงประสบการณ์ร่วมกันระหว่างผู้ปกครองกับนักศึกษา ซึ่งจะช่วยทำให้ผู้ปกครองของนักศึกษาเหล่านี้ ได้เข้าใจในสภาพบริบทการเรียนการสอนและได้เรียนรู้ถึงวิถีชีวิตการเป็นนักศึกษาฮาร์วาร์ดมากขึ้น โดยฮาร์วาร์ดคาดหวังเป็นอย่างมากว่ากิจกรรมที่จัดขึ้นนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อการปรับตัวและการพูดคุยกันระหว่างมหาวิทยาลัยและผู้ปกครองกับนักศึกษา
สำหรับปีนี้ ฮาร์วาร์ดได้จัดให้มีกิจกรรมวันหยุดสุดสัปดาห์สำหรับผู้ปกครองขึ้นในวันที่ 23 – 24 ตุลาคมที่ผ่านมา

Professor Kriengsak Chareonwongsak Harvard library Part 1

ปฏิรูประบบห้องสมุดฮาร์วาร์ด

                  ห้องสมุดแห่งมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ได้รับการยอมรับว่าเป็นห้องสมุดมหาวิทยาลัยที่มีคุณภาพและใหญ่ที่สุดในโลก ซึ่งไม่เพียงแต่จะทำหน้าที่สนับสนุนงานทางด้านวิชาการของคณาจารย์ พนักงานและนักศึกษาในมหาวิทยาลัย แต่ยังเป็นเสมือนคลังสติปัญญาที่นักวิจัยและนักวิชาการทั่วโลกต่างหลั่งไหลเข้าใช้บริการ

                  ปัจจุบันระบบห้องสมุดแห่งนี้ มีห้องสมุดย่อยที่อยู่ในการดูแลทั้งหมดถึง 73 แห่ง ประกอบด้วยพนักงานประจำ 1,200 คน หนังสือทั้งหมด 16.3 ล้านเล่ม เอกสารดิจิตอล 12.8 ล้านฉบับ มีส่วนช่วยสนับสนุนงานทางด้านวิชาการให้กับนักศึกษามากกว่า 20,000 คน คณาจารย์ 2,100 คน และพนักงานมหาวิทยาลัยอีกทั้งหมด 12,900 คน

Kriengsak Chareonwongsak thought of harvard foursquare

Hope you like this article from dr Kriengsak Chareonwongsak



ฮาร์วาร์ด: Foursquare กับบริการทางการศึกษา

ที่ผ่านมาฮาร์วาร์ดได้รับการยอมรับว่า เป็นผู้นำด้านการเป็นมหาวิทยาลัยร่วมสมัยที่มีการประยุกต์ใช้และนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยต่าง ๆ เข้ามาใช้ในการจัดการศึกษา ล่าสุดที่ผ่านมา ฮาร์วาร์ดได้นำ Foursquare หรือ บริการบนเว็บไซต์และโทรศัพท์มือถือ ซึ่งเกิดมาจากการผสมผสานกันระหว่างเครือข่ายทางสังคมและสถานที่ เพื่อใช้สำหรับบอกตำแหน่งที่อยู่ของผู้ใช้บริการ โดยแจ้งผ่านทางโทรศัพท์มือถือเข้ามาใช้ภายในมหาวิทยาลัย ฮาร์วาร์ดเป็นมหาวิทยาลัยแรกที่ได้เชื่อมโยงบริการ Foursquare เข้ากับการให้บริการทางการศึกษา นับตั้งแต่ที่มีการเปิดใช้บริการดังกล่าวครั้งแรกทั่วโลกในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2009 ที่ผ่านมา

เป้าหมายหลักของการประยุกต์ใช้ Foursquare ในการให้บริการการศึกษาของฮาร์วาร์ดมี 2 ประการ คือ

1. อำนวยความสะดวกให้กับนักศึกษา คณาจารย์ พนักงาน และผู้ที่เข้ามาเยี่ยมชมมหาวิทยาลัยในการสำรวจและค้นหาสถานที่สำคัญ ๆ ในบริเวณวิทยาเขตที่ตั้งมหาวิทยาลัยและบริเวณละแวกใกล้เคียง เนื่องจากฮาร์วาร์ด มีชั้นเรียนและอาคารอยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งบริการ Foursquare นี้นอกจากจะช่วยให้ผู้ใช้ซึ่งส่วนใหญ่เป็นนักศึกษา คณาจารย์ พนักงาน และผู้ที่เข้ามาเยี่ยมชมมหาวิทยาลัยรู้ตำแหน่งของเพื่อนในเครือข่ายว่าอยู่ที่ใดแล้ว ยังสามารถดึงข้อมูลตำแหน่งของสถานที่ต่าง ๆ ที่อยู่ในละแวกใกล้เคียงมาแสดงได้อีกด้วย ในกรณีที่มีสถานที่นั้นในฐานข้อมูลของ Foursquare แต่หากไม่มีผู้ใช้บริการสามารถเพิ่มข้อมูลของสถานที่ใหม่เข้าไปได้เอง อันเป็นการช่วยเปิดโลกทัศน์ให้ผู้ใช้ได้รู้จักสถานที่ใหม่ ๆ มากขึ้น ซึ่งในที่นี้ครอบคลุมไปถึงร้านค้า ภัตตาคาร บริษัทธุรกิจ และสถานที่ที่ผู้คนมาพบปะหรือชุมนุมกันบริเวณฮาร์วาร์ดสแควร์ด้วย ซึ่งผู้บริหารทางด้านการสื่อสารของฮาร์วาร์ด คาดหวังว่า บริการดังกล่าวจะช่วยอำนวยความสะดวกและเป็นประโยชน์อย่างมากต่อนักศึกษา คณาจารย์ และพนักงานในมหาวิทยาลัย
2. ส่งเสริมให้เกิดเครือข่ายทางสังคมภายในมหาวิทยาลัยและเชื่อมโยงสู่ภายนอก ด้วยการเปิดโอกาสและเพิ่มช่องทางที่ทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนทางความคิด ประสบการณ์ระหว่างกัน รวมทั้ง ช่วยให้ผู้ใช้ซึ่งส่วนใหญ่เป็นนักศึกษา คณาจารย์ และพนักงานในมหาวิทยาลัยได้รู้จักกันและกันมากขึ้น อาทิ การรู้จักสถานที่โปรดที่เพื่อนในเครือข่ายชอบไปเป็นประจำ การได้รับคำแนะนำในเรื่องสถานที่ที่น่าสนใจ สิ่งที่ควรทำหรือรายการอาหารที่อยากแนะนำเมื่อไปยังสถานที่นั้น นอกจาก Foursquare จะช่วยส่งเสริมให้เกิดเครือข่ายทางสังคมภายในมหาวิทยาลัยแล้ว บริการดังกล่าวยังสามารถเชื่อมโยงไปยังเครือข่ายทางสังคมขนาดใหญ่อื่น ๆ ภายนอกมหาวิทยาลัยได้อีกด้วย เช่น Face book และ Twitter เป็นต้น

ประยุกต์สู่ประเทศไทย โลกมีการพัฒนาเทคโนโลยีด้านต่าง ๆ อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยทั่วโลกต่างพยายามพัฒนาการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่เหล่านี้เข้ามารใช้ในระบบการศึกษา มหาวิทยาลัยไทยก็เช่นกัน ควรเปิดมุมมองในการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ เข้ามาใช้ในการบริการทางการศึกษาในรูปแบบต่าง ๆ ยิ่งกรณีที่เป็นเทคโนโลยีใหม่ อาจเริ่มจากเปิดโอกาสให้บริษัทที่เป็นเจ้าของเทคโนโลยีนั้น เข้ามามีส่วนลองประยุกต์เทคโนโลยีนั้นกับบริการทางการศึกษาและนำเสนองานต่อ มหาวิทยาลัย การแข่งขันการเสนอการใช้เทคโนโลยีในมหาวิทยาลัย มีการทดลองใช้ เป็นต้น อันจะทำให้เกิดความแตกต่างซึ่งอาจเป็นจุดในการแข่งขันการบริการอุดมศึกษา การเพิ่มความสะดวกรวดเร็ว และการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริการระดับอุดมศึกษาด้วย

วันที่ : 22 มกราคม 2553 นิตยสาร/หนังสือพิมพ์ : หนังสือพิมพ์สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์ : คอลัมน์สะท้อนคิดจากฮาร์วาร์ด

หลังกำแพงฮาร์วาร์ด

ประวัติโดยย่อ ศาสตราจารย์ ดร. เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์

ศาสตราจารย์ ดร.เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ได้รับทุนการศึกษาจากรัฐบาล สำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาตรีด้วยเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง และปริญญาเอกทางเศรษฐศาสตร์ จาก มหาวิทยาลัยมอแนช ประเทศออสเตรเลีย ได้รับปริญญาโทรัฐประศาสนศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ประเทศสหรัฐอเมริกา

ท่านเคยเป็นอาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมอแนช เคยเป็นอาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์และบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เคยทำงานวิจัยในศูนย์วิจัยทางเศรษฐศาสตร์ อิมแพคท์รีเสิร์ช ของมหาวิทยาลัยเมลเบิร์น เคยทำงานที่องค์การโทรคมนาคม ออสเตรเลีย เคยเป็นผู้อำนวยการสถาบันอนาคตศึกษาเพื่อการพัฒนา เคยเป็นที่ปรึกษาประธานรัฐสภา เคยเป็นที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี เคยเป็นที่ปรึกษารองนายกรัฐมนตรี เคยเป็นอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ระบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ เคยเป็นที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างๆ หลายกระทรวง เคยเป็นที่ปรึกษาในคณะกรรมาธิการของวุฒิสภา และสภาผู้แทนราษฎร เคยเป็นประธานคณะทำงานการศึกษา ศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรมและ รองประธานคณะทำงานการเศรษฐกิจ การพาณิชย์และอุตสาหกรรม ของสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เคยเป็นที่ปรึกษาและกรรมการในหน่วยงานต่างๆ กว่า 50 ตำแหน่ง ตามที่ท่านได้รับตำแหน่งอันสำคัญจำนวนมากในหน่วยงานระดับชาติและนานาชาติ ทำให้ท่านได้นำความรู้ความสามารถมาช่วยเหลือประเทศชาติ

ปัจจุบันท่านเป็นนักวิชาการอาวุโส (Senior Fellow) มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ( Harvard University) ประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นนักวิชาการประจำวิทยาลัยธุรกิจ( Said Business School) มหาวิทยาลัยออกฟอร์ด(Oxford University) ประเทศอังกฤษ เป็นประธานสถาบันอนาคตศึกษาเพื่อการพัฒนา เป็นศาสตราจารย์วิจัย ประจำมหาวิทยาลัยรีเจนท์สหรัฐอเมริกา และยังเป็นอาจารย์สอนในมหาวิทยาลัยหลายแห่งทั้งในและต่างประเทศ นอกจากนั้นท่านเป็นประธานกรรมการกลุ่มบริษัทซัคเซส

ท่านเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหาร เป็นนักวิชาการ เป็นนักคิด ได้รับเชิญไปบรรยายทั้งในและต่างประเทศทั่วโลกกว่า 2,200 ครั้งใน 50 ประเทศ มีประสบการณ์ในฐานะผู้ผลิตและพิธีกรรายการโทรทัศน์ รายการวิทยุที่ส่งเสริมวิสัยทัศน์ให้สังคมไทย มีผลงานแสดงความคิดเห็นและเป็นคอลัมนิสต์ประจำสื่อต่างๆ มีงานเขียนให้ความรู้ที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมไทย อาทิงานเขียนบทความทางวิชาการ บทความแสดงความคิดเห็นตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์ วารสาร นิตยสารทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษกว่า 3,000 เรื่อง รวมทั้งท่านได้เขียนหนังสือในหลากหลายสาขาทั้งเศรษฐกิจ สังคม การเมือง การบริหาร การศึกษา ซึ่งในจำนวนนั้นยังมีจำหน่ายในท้องตลาดราว 150 เล่ม หนังสือที่ท่านเขียนหลายเล่มเป็นหนังสือที่ติดอันดับหนังสือขายดี

นอกจากนี้ ท่านยังอุทิศตัวช่วยงานหน่วยงานต่างๆ อีกจำนวนมาก อาทิ เป็นนายกกิตติมศักดิ์ สมาคมไทย-ออสเตรเลียน ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เป็นนายกกิตติมศักดิ์สมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย เป็นต้น


ลิงค์ที่เกี่ยวข้อง

http://www.hks.harvard.edu/m-rcbg/fellows/formerfellows.htm
http://www.oii.ox.ac.uk/people/visitors.cfm?id=114
http://www.siamaraya.net/

ความหวังต่อประเทศไทย

mv ที่เกี่ยวข้อง

หนังสือที่เกี่ยวข้อง

http://www.kriengsak.com/